پوششهای عدسی عینک آفتابی؛ آنتیرفلکس، ضد خش و ضد بخار چه کار میکنند؟
وقتی عینک آفتابی میخرید، معمولاً اول به رنگ فریم و تیرگی عدسی نگاه میکنید. اما روی سطح عدسی لایههای بسیار نازکی وجود دارد که شاید با چشم دیده نشوند، ولی روی شفافیت دید، دوام عینک و راحتی استفادهی روزانه اثر زیادی میگذارند. به این لایهها «پوشش عدسی» میگویند. در این مقاله با مهمترین پوششهای عدسی عینک آفتابی آشنا میشوید تا بدانید هر کدام چه کار میکند و کدامیک برای شما لازم است.
پوشش آنتیرفلکس چیست و چه فایدهای دارد؟
پوشش آنتیرفلکس، یا ضد بازتاب، لایهای است که بازتاب نور از سطح عدسی را کم میکند. وقتی نور به عدسی میخورد، بخشی از آن از سطح عدسی بازتاب میشود و همین بازتابها گاهی به شکل هاله یا تصویر محو در عدسی دیده میشوند؛ بهویژه شبها یا وقتی پشت سرتان منبع نور هست.
آنتیرفلکس این بازتابها را کم میکند و نتیجهاش دید شفافتر و راحتتر است. برای عینکهای طبی که هر روز استفاده میشوند، این پوشش خیلی پرکاربرد است؛ اما در عینک آفتابی هم، بهخصوص در مدلهایی که عدسی روشنتری دارند یا پشت عدسی نور زیاد میافتد، تفاوت آن حس میشود. نکتهی مهم این است که آنتیرفلکس بهتنهایی از چشم در برابر اشعهی فرابنفش محافظت نمیکند؛ محافظت UV به خود عدسی و استاندارد آن بستگی دارد.
پوشش ضد خش؛ محافظ لایهی بیرونی عدسی
عدسیهای امروزی، بهویژه عدسیهای پلاستیکی و پلیکربنات، سبک و مقاوماند، اما سطحشان نسبت به شیشه نرمتر است و راحتتر خط میافتد. پوشش ضد خش یک لایهی سخت روی عدسی است که مقاومت سطح عدسی را در برابر خطوخشهای روزمره بیشتر میکند؛ مثلاً وقتی عینک را در کیف بدون قاب میگذارید یا دستمال زبر روی آن میکشید.
این پوشش به این معنا نیست که عدسی هرگز خط نمیافتد. ضربهی محکم یا تماس با سطح زبر همچنان میتواند به عدسی آسیب بزند، ولی در استفادهی عادی، عمر عدسی را بیشتر میکند. اگر عینکتان را زیاد در کیف میاندازید یا بچهها هم گاهی از آن استفاده میکنند، ضد خش یکی از کاربردیترین پوششهاست.
پوشش ضد بخار؛ برای روزهای سرد و ماسک
حتماً تجربه کردهاید: از هوای سرد وارد فضای گرم میشوید و عدسی عینک یکباره بخار میکند و جلوی دید را میگیرد. پوشش ضد بخار لایهای است که بخار گرفتن عدسی را کمتر میکند. این پوشش برای کسانی که زیاد بین فضای سرد و گرم جابهجا میشوند، یا در فصل سرد عینک میزنند، خیلی کاربردی است.
البته ضد بخار هم معجزه نمیکند؛ در تغییر دمای خیلی ناگهانی، ممکن است کمی بخار روی عدسی بنشیند، ولی سریعتر از عدسی بدون پوشش از بین میرود. اگر بیشتر وقتتان در فضای باز و هوای سرد میگذرد، موقع خرید عینک، بودن این پوشش را بپرسید.
پوشش آبگریز و ضد لک
پوشش آبگریز، که گاهی به آن پوشش هیدروفوبیک هم میگویند، باعث میشود قطرههای آب و چربی روی عدسی نمانند و راحتتر سر بخورند. نتیجهاش این است که در باران، عدسی کمتر لک میشود و تمیز کردنش هم راحتتر است؛ یک دستمال نرم کافی است تا عدسی دوباره شفاف شود.
این پوشش برای کسانی که عینکشان را در فضای باز، کنار دریا یا در باران استفاده میکنند، خیلی مفید است. همچنین اثر انگشت روی عدسی کمتر میماند، پس اگر عادت دارید مدام عدسی را لمس میکنید، این پوشش به کارتان میآید.
پوشش آینهای؛ با پوشش اشتباه نگیریم
عدسی آینهای یک پوشش بازتابندهی فلزی است که روی سطح بیرونی عدسی قرار میگیرد و بخشی از نور را برمیگرداند. برخلاف آنتیرفلکس که بازتاب را کم میکند، پوشش آینهای عمداً بازتاب را زیاد میکند تا نور کمتری به چشم برسد و ظاهر عینک هم جلوهی خاصی پیدا کند.
پس آینهای بودن یک ویژگی ظاهری و کاربردی است، نه لزوماً نشانهی محافظت بیشتر. عدسی آینهای هم باید استاندارد UV400 داشته باشد تا محافظت واقعی انجام شود؛ رنگ و برق عدسی بهتنهایی کافی نیست.
کدام پوششها برای شما لازم است؟
انتخاب پوشش به سبک استفادهی شما بستگی دارد:
- اگر عینک را هر روز و ساعتها میزنید، آنتیرفلکس و ضد خش اولویت دارند.
- اگر زیاد در فضای باز، کنار دریا یا در باران هستید، پوشش آبگریز خیلی به کارتان میآید.
- اگر در فصل سرد یا بین فضای سرد و گرم زیاد جابهجا میشوید، ضد بخار را در نظر بگیرید.
- اگر ظاهر عینک برایتان مهم است و نور زیاد اذیتتان میکند، عدسی آینهای گزینهی خوبی است.
- پوششها معمولاً با هم ترکیب میشوند؛ مثلاً یک عدسی میتواند هم ضد خش باشد و هم آبگریز.
موقع خرید، فهرست پوششهای عدسی را از فروشنده بپرسید و مشخصات محصول را بخوانید؛ چون این لایهها با چشم دیده نمیشوند و فقط از روی مشخصات معلوماند.
چطور از عدسی دارای پوشش مراقبت کنیم؟
پوششهای عدسی با مراقبت درست عمر بیشتری میکنند. عدسی را فقط با دستمال نرم و مخصوص عینک تمیز کنید و برای شستوشو از آب ولرم و مایع ملایم استفاده کنید. هیچوقت عدسی را با لباس، دستمال کاغذی زبر یا مواد شویندهی قوی تمیز نکنید، چون بهمرور به پوشش آسیب میزنند. عینک را هم همیشه در قاب سخت خودش نگه دارید تا عدسی با اجسام دیگر تماس نگیرد.
جمعبندی
پوششهای عدسی بخش پنهان اما مهم عینک آفتابیاند: آنتیرفلکس دید را شفافتر میکند، ضد خش عمر عدسی را بیشتر میکند، ضد بخار در تغییر دما به کار میآید، آبگریز تمیز کردن را راحت میکند و آینهای هم ظاهر عینک را خاص میکند. موقع خرید عینک، فقط به رنگ و فرم نگاه نکنید؛ از پوششهای عدسی هم بپرسید تا عینکی بخرید که در استفادهی روزمره واقعاً راحت باشد.
همچنین ببینید: راهنمای پلاریزه و UV400 — راهنمای جنس عدسی؛ شیشهای، پلیکربنات یا CR-39؟ — راهنمای انتخاب رنگ عدسی — راهنمای تمیز کردن و نگهداری عینک — دستهبندی عینک آفتابی