عینک آفتابی در کوهنوردی و ارتفاعات؛ چطور در نور شدید کوهستان از چشم و عینک محافظت کنیم؟
هر چه بالاتر میرویم، لایهی هوا نازکتر میشود و نور خورشید با قدرت بیشتری به زمین میرسد. در ارتفاع سه هزار متری، شدت پرتوهای فرابنفش بسیار بیشتر از سطح دریاست. اگر برف هم روی زمین باشد، داستان جدیتر میشود؛ برف بیشتر نور را بازمیتاباند و چشم هم از بالا و هم از پایین نور میگیرد. به همین دلیل است که خیلی از کوهنوردان بعد از یک روز آفتابی در برف، چشمهایشان میسوزد و اشک میریزد. عینک آفتابی در کوهستان یک وسیلهی تزئینی نیست؛ بخشی از تجهیزات ایمنی است.
چرا نور در کوهستان قویتر است؟
هر چه بالاتر میرویم، لایهی هوا نازکتر میشود و نور خورشید با قدرت بیشتری به زمین میرسد. در ارتفاع سه هزار متری، شدت پرتوهای فرابنفش بسیار بیشتر از سطح دریاست. اگر برف هم روی زمین باشد، داستان جدیتر میشود؛ برف بیشتر نور را بازمیتاباند و چشم هم از بالا و هم از پایین نور میگیرد. به همین دلیل است که خیلی از کوهنوردان بعد از یک روز آفتابی در برف، چشمهایشان میسوزد و اشک میریزد. عینک آفتابی در کوهستان یک وسیلهی تزئینی نیست؛ بخشی از تجهیزات ایمنی است.
عدسی مناسب کوهنوردی چه ویژگیهایی دارد؟
اولین چیزی که باید بررسی کنید، میزان محافظت عدسی در برابر پرتوهای فرابنفش است. عدسی باید UV400 باشد تا پرتوهای فرابنفش را بهطور کامل بگیرد. بعد از آن، نوبت به میزان تیرگی عدسی میرسد. عدسیهای کوهنوردی معمولاً تیرهتر از عدسیهای معمولیاند و دستهبندی تیرگی آنها بالاتر است. عدسی خیلی روشن در برف و ارتفاع بالا کم میآورد و چشم را خسته میکند. اگر مسیر شما بیشتر روی برف است، عدسی تیره با پوشش مناسب انتخاب بهتری است.
راهنمای پلاریزه و UV400 را بخوانید تا با تفاوت عدسی پلاریزه و محافظت UV400 بیشتر آشنا شوید.
رنگ عدسی در کوهستان چه فرقی میکند؟
رنگ عدسی فقط سلیقه نیست. عدسی قهوهای در روزهای برفی، کنتراست را بهتر نشان میدهد و ناهمواریهای سطح برف را واضحتر میکند. عدسی خاکستری رنگها را طبیعیتر نگه میدارد و برای روزهای آفتابی و روشن مناسب است. عدسی زرد یا کهربایی در هوای ابری و مهآلود کوهستان دید بهتری میدهد. اگر بیشتر در برف و آفتاب شدید کوهنوردی میکنید، عدسی قهوهای یا خاکستری تیره انتخاب مطمئنتری است.
راهنمای انتخاب رنگ عدسی را بخوانید.
فریم مناسب کوهنوردی؛ سبک، محکم و با پوشش جانبی
در کوهنوردی، فریم باید سه ویژگی داشته باشد: سبک باشد تا بعد از ساعتها روی بینی و گوش سنگینی نکند، محکم باشد تا در برابر ضربه و افتادن دوام بیاورد، و کنارههای چشم را بپوشاند تا نور از کنار وارد نشود. فریمهایی با دستههای پهن یا محافظ جانبی در کوهستان بسیار کاربردیاند. بند نگهدارندهی عینک هم یک وسیلهی کوچک اما مهم است؛ در شیب و باد، عینک از صورت نمیافتد و گم نمیشود. فریم TR90 بهخاطر سبکی و انعطاف، یکی از گزینههای خوب برای فعالیتهای بیرونی است.
راهنمای انتخاب جنس فریم عینک را بخوانید.
باد، خشکی و گرد و غبار؛ دشمنان خاموش چشم
در ارتفاعات، باد سرد و خشک چشم را اذیت میکند و اشک چشم را زودتر خشک میکند. عینک با فریم نزدیک به صورت، جلوی برخورد مستقیم باد به چشم را میگیرد. اگر چشمهایتان زود خشک میشود یا بعد از کوهنوردی احساس سوزش دارید، احتمالاً باد و خشکی هوا مقصر است. در این شرایط، عینکی که کنارههای آن بستهتر است، راحتتر خواهد بود. قطرهی اشک مصنوعی هم برای بعضی افراد در کوهنوردی کمککننده است، ولی جای عینک مناسب را نمیگیرد.
اشتباهات رایج کوهنوردان در انتخاب عینک
اولین اشتباه، بردن عینک خیلی روشن به ارتفاعات است. عینکی که در شهر و خیابان کافی است، در برف و ارتفاع بالا کم میآورد. اشتباه دوم، نداشتن بند نگهدارنده است؛ یک لغزش کوچک کافی است تا عینک در دره بیفتد. اشتباه سوم، استفاده از عینک بدون محافظت کامل UV است؛ تیرگی عدسی بهتنهایی به معنی محافظت نیست و عدسی تیرهی بدون UV400 خطرناکتر هم هست، چون مردمک باز میشود و نور بیشتری وارد چشم میشود. اشتباه چهارم، تمیز کردن عدسی با لباس و دستمال کثیف در مسیر است که عدسی را خش میاندازد.
راهنمای تمیز کردن و نگهداری عینک را بخوانید.
مراقبت از عینک در مسیر کوهنوردی
عینک را همیشه در کیف سخت خودش بگذارید و آن را ته کوله نیندازید. در استراحتها، عینک را روی سنگ یا زمین نگذارید؛ یک خش کوچک روی عدسی در نور شدید برف آزاردهنده میشود. برای تمیز کردن، اول گرد و غبار را با فوت کردن یا آب تمیز بشویید و بعد با دستمال مخصوص عینک خشک کنید. دستمال میکروفایبر کوچک را در جیب کوله بگذارید تا همیشه در دسترس باشد. اگر عینک دوم هم دارید، بردن آن بهعنوان ذخیره در صعودهای طولانی کار عاقلانهای است.
راهنمای عینک آفتابی در زمستان را بخوانید.
جمعبندی؛ عینک کوهنوردی را جدی بگیرید
عینک مناسب کوهنوردی باید سه چیز داشته باشد: محافظت کامل UV400، تیرگی کافی برای برف و ارتفاع، و فریمی سبک و محکم با پوشش جانبی. پیش از صعود، عینک را امتحان کنید؛ روی صورت راحت باشد، در حرکت تکان نخورد و دید شما را محدود نکند. اگر اهل ورزش و فعالیت بیرونی هستید، راهنمای عینک ورزشی را هم بخوانید.
مدلهای متنوع عینک آفتابی را در دستهبندی عینک آفتابی ببینید.