عینک بلوکات چیست؟ آیا برای کار با موبایل و کامپیوتر به آن نیاز دارید؟
اگر بیشتر ساعتهای روزتان را جلوی مانیتور، موبایل یا تبلت میگذرانید، حتماً نام عینک بلوکات یا عینک ضد نور آبی به گوشتان خورده است. این روزها در فروشگاههای عینک و فروشگاههای آنلاین، مدلهای زیادی با عنوان بلوکات دیده میشود و خیلیها میپرسند این عینک دقیقاً چه کاری میکند و آیا واقعاً به آن نیاز داریم یا نه. در این مطلب توضیح میدهیم نور آبی چیست، عینک بلوکات چطور کار میکند، چه کسانی بیشتر سراغش میروند و موقع انتخاب آن به چه چیزهایی باید دقت کنید.
نور آبی چیست و از کجا میآید؟
نور آبی بخشی از نور مرئی است؛ یعنی همان نوری که چشم ما میبیند. بزرگترین منبع نور آبی، نور خورشید است و در طول روز همهجا دور ما هست. اما صفحهنمایشها، لامپهای الایدی و بعضی لامپهای کممصرف هم نور آبی ساطع میکنند. تفاوت اینجاست که ما معمولاً ساعتهای طولانی و از فاصلهای نزدیک به صفحهنمایش نگاه میکنیم، در حالی که نور خورشید از فاصلهای دور و بهصورت پراکنده به چشم میرسد. به همین دلیل بحث نور آبی بیشتر دربارهی عادتهای کاری و استفادهی طولانی از صفحهنمایش مطرح میشود تا خودِ نور آبی.
عینک بلوکات چیست و چطور کار میکند؟
عینک بلوکات عینکی است که عدسی آن پوششی دارد که بخشی از نور آبی را فیلتر میکند. این عدسی معمولاً کاملاً شفاف است و گاهی تهمایهی بسیار ملایم زرد دارد؛ هرچه میزان فیلتر بیشتر باشد، این تهمایهی زرد هم بیشتر دیده میشود. عینک بلوکات میتواند بدون شماره باشد یا روی عدسی شمارهدار سوار شود؛ یعنی اگر عینک طبی میزنید، میتوانید پوشش ضد نور آبی را روی همان عدسی طبی هم داشته باشید.
نکتهی مهم این است که عینک بلوکات قرار نیست جای عینک آفتابی را بگیرد و قرار نیست بینایی را اصلاح کند. کار آن فقط این است که بخشی از نور آبی رسیده به چشم را کم کند و خیرگی و حس ناراحتی صفحهنمایش را کمتر کند.
چه کسانی بیشتر سراغ عینک بلوکات میروند؟
بیشترین استفادهکنندههای عینک بلوکات کسانی هستند که ساعتهای طولانی با صفحهنمایش کار میکنند: کارمندان و کسانی که پشت کامپیوتر کار میکنند (برنامهنویسها، طراحها، حسابدارها و هر کسی که روز کاریاش جلوی مانیتور میگذرد)؛ دانشجوها و کسانی که زیاد مطالعهی دیجیتال دارند؛ گیمرها و طرفداران فیلم و سریال؛ و کسانی که شبها با موبایل کار میکنند، چون نور صفحه در تاریکی بیشتر به چشم میآید.
اگر شما فقط چند دقیقه در روز موبایل چک میکنید، احتمالاً عینک بلوکات تغییر محسوسی برایتان ندارد؛ این عینک بیشتر برای استفادهی طولانیمدت و روزانه معنا پیدا میکند.
عینک بلوکات با عینک آفتابی چه فرقی دارد؟
این دو عینک کاربرد کاملاً متفاوتی دارند و جای هم را نمیگیرند: عینک آفتابی برای فضای باز و نور شدید خورشید طراحی شده و عدسی آن تیره است و باید محافظت UV400 داشته باشد؛ عینک بلوکات عدسی شفاف دارد، برای فضای بسته و کار با صفحهنمایش ساخته شده و در فضای باز و نور آفتاب جای عینک آفتابی را نمیگیرد. اگر بیرون از خانه هستید و آفتاب شدید است، عینک بلوکات از چشمان شما در برابر نور خورشید محافظت نمیکند. برای آشنایی بیشتر با عدسیهای آفتابی، راهنمای پلاریزه و UV400 را بخوانید.
موقع انتخاب عینک بلوکات به چه چیزهایی دقت کنیم؟
۱. شفافیت عدسی: اگر میخواهید عینک را در محیط کار یا جلسات هم بزنید، مدلی با عدسی شفافتر انتخاب کنید تا رنگها طبیعیتر دیده شوند. مدلهای با تهمایهی زرد قویتر، نور آبی بیشتری فیلتر میکنند اما رنگها را کمی گرمتر نشان میدهند.
۲. فریم سبک و راحت: عینک بلوکات معمولاً ساعتها روی صورت میماند، پس وزن و راحتی فریم خیلی مهم است. فریمهای سبک مثل TR90 یا فریمهای فلزی ظریف برای استفادهی طولانی مناسبترند. دربارهی جنس فریمها در راهنمای انتخاب جنس فریم عینک بیشتر بخوانید.
۳. سایز درست: فریمی که سر میخورد یا پشت گوش فشار میآورد، بعد از یک ساعت کار آزاردهنده میشود. اندازههای عینک فعلیتان را بدانید و با همان اندازهها انتخاب کنید؛ راهنمای سایز عینک در این کار به شما کمک میکند.
۴. پوشش آنتیرفلکس: عدسی با پوشش ضد انعکاس، بازتاب نور لامپ و صفحه را کمتر میکند و دید شفافتری میدهد. موقع خرید، وجود این پوشش را در مشخصات محصول بررسی کنید.
چند عادت ساده در کنار عینک بلوکات
عینک بلوکات بهتنهایی همهچیز را حل نمیکند؛ چند عادت ساده هم بهاندازهی آن مؤثرند: قانون ۲۰-۲۰-۲۰ (هر ۲۰ دقیقه، ۲۰ ثانیه به چیزی در فاصلهی حدود ۶ متری نگاه کنید)؛ نور اتاق را تنظیم کنید، چون کار کردن در اتاق تاریک با صفحهی روشن، چشم را زودتر خسته میکند؛ مانیتور را حدود یک دست باز از چشم قرار دهید و کمی پایینتر از خط دیدتان باشد؛ و وقتی به صفحه خیره میشویم کمتر پلک میزنیم، پس آگاهانه پلک بزنید و هر یک ساعت چند دقیقه از صفحه فاصله بگیرید.
اگر خستگی یا ناراحتی چشمتان مداوم است، بهتر است با یک چشمپزشک یا بیناییسنج مشورت کنید؛ عینک بهتنهایی جای بررسی تخصصی را نمیگیرد.
جمعبندی
عینک بلوکات برای کسانی که ساعتهای طولانی با موبایل، تبلت و کامپیوتر کار میکنند، یک انتخاب کاربردی است: عدسی شفاف با پوشش فیلتر نور آبی، خیرگی صفحه را کمتر میکند و برای استفادهی روزانه راحت است. اما نه جای عینک آفتابی را میگیرد و نه برای همه لازم است. اگر زیاد با صفحهنمایش کار میکنید، یک فریم سبک با سایز درست و عدسی شفاف انتخاب کنید و آن را با عادتهای سادهای مثل قانون ۲۰-۲۰-۲۰ همراه کنید.
سوالات پرتکرار
آیا عینک بلوکات برای همه لازم است؟ نه؛ بیشتر برای کسانی مفید است که روزانه ساعتهای طولانی با صفحهنمایش کار میکنند. اگر استفادهتان از صفحه کم است، تفاوت زیادی حس نمیکنید.
آیا عینک بلوکات جای عینک آفتابی را میگیرد؟ خیر. عدسی بلوکات شفاف است و برای فضای باز و نور خورشید طراحی نشده است. بیرون از خانه و زیر آفتاب، عینک آفتابی با محافظت UV400 لازم است.
آیا میشود عینک بلوکات را روی عینک طبی داشت؟ بله؛ پوشش ضد نور آبی را میتوان روی عدسی شمارهدار هم اعمال کرد.
چرا بعضی از عدسیهای بلوکات زرد به نظر میرسند؟ تهمایهی زرد بهخاطر پوشش فیلتر نور آبی است؛ هرچه فیلتر قویتر باشد، این رنگ بیشتر دیده میشود. مدلهای شفافتر، رنگ طبیعیتری دارند اما نور آبی کمتری فیلتر میکنند.